Altzo ezaguna egin duen gizona

ALTZOKO ERRALDOIA: BIOGRAFIA

“Altzo`ko Aundiya” benetakoa izan zen, hezur-haragizko gizona. 1818ko uztailaren 10ean sortu zen, goizeko lauretan, Altzo Azpiko Ipintza baserrian. Bederatzi anaia-arrebatatik laugarrena zen. Senideen neurri fisikoak arruntak ziren. Biriketako tuberkulosia zela-eta hil zen, 1861eko azaroaren 20an, berrogeita hiru urte zituela, bere sortetxean, arratsaldeko laurak eta laurdenean. Hilkutxa erraldoi bat ekarri zuten Tolosatik, gorpua Altzo Azpiko hilerrian hilobiratzeko.

Migel Joakin Eleizegi, bere aita (ezkerrean)

eta anaia Juan Martinekin (eskuinean) irudikatua.

Benetako ikusmira sortzen zuen Tolosatik egurrez betetako idi gurdiarekin pasatzen zenean, egurraren gainetik burua igartzen baitzitzaion.

Erraldoitasunaren jatorria akromegalia gaixotasunari egotzi izan diote.

Bizargabea eta argala zen. Ongi proportzionatua zegoen. Bere handitasunak lotsatu egiten zuen. Gizon ona, apala eta langilea zela deskribatu dute.

Tutean aritzea zuen gustukoen, eta aldian-aldian loterian jokatzen zuen, ezkutuka.

Emakume ingeles erraldoi batekin ezkondu nahi izan zutela esan ohi da, baina Joakinek benetan nahi zuena etxera itzultzea zen.

Erraldoiak kontratua izenpetu zuen ikuskizunetan parte hartzeko xedez sortutako elkartearekin. Bitxikeriak: Zegoen lekuan egonda ere, Elkarteak mezara joateko aukera eman behar zion jai egun guztietan. Erretzeko behar zuen tabako guztia Elkartearen gain zegoen. Elkarteak ezin zuen itsasoratu Migel Joakin. Ikusmira sortzeko zenbait trikimailu erabili zituzten; hala nola, erraldoia turkoz eta espainiar armadako jeneralez mozorrotzea, argazkian bezala.

Gosez hil zela esan izan da sarritan, baina bi gertaerak kontrakoa frogatzen dute: baserritik irten gabe bizitzeko nahikoa baliabide izateak eta testamentuan 500 meza aldez aurretik ordainduta utzi izanak. Horretaz gain, azken bidaietan bere gurdia erabili zuen; luxua, garai hartan.

Herriko jendeak esaten zuen etnologo batzuk Joakinen hezurrak erostera etorri zirela. Familiak ezezkoa eman zuela eta aurrerago norbaitek haren hezurrak lapurtu zituela zabaldu zen.

NEURRI ERRALDOIA

Hogei urte bete ondoren, denbora gutxian asko hazten hasi zen. Bidaia bakoitzetik itzultzean, joan baino handiago etortzen zen. Orduan, lagunekin eta elizako erretorea buru izanik, haren altuera eta zabalera zizelkatzen zituzten, Altzo Azpiko San Salbador elizako atarian.

Altuera: 2,42 m

Zabalera: 2,42 m

(esku baten puntatik bestera)

Erabiltzen zituen zenbait objekturen neurriak:

Aulkia: lurretik eserlekura, 64 cm. Zabalera, 50 cm, eta, aurretik atzera, 42 cm.

Antxume-larruz Parisen egindako eskularruak: hatz txikitik hatz lodira, 31 cm.

Zapataren orkoia: 36 cm.

Kapela luzeak: 62 cm-ko zirkunferentzia.

Meza aurretik, Joakin bertako petrilean esertzen zen. 1,11 metroko altuera zuen eta hankak lurreraino iristen zitzaizkion.

Hogeita hiru urterekin, 184 kilo pisatzen zuen, eta, gehien pisatu zuen garaian, 203 kilo.

Jan eta edateko, gutxienez hiru pertsona elikatzeko adina beharko zuela kalkulatu dute.

BIDAIAK

-Lehenengo irteera Bilbora egin zuen, alokatutako gurdi batean.

-1843. urtean, Donostian egon zen; 1845ean, Parisen.

-Honako errege-erreginok bisitatu zituen:

Madrilen, Isabel II

Frantzian, Luis Felipe

Portugalen, María de la Gloria

Ingalaterran, Victoria.

Gehiago jakiteko: http://www.altzo.net/Herria/Altzotarrak/Altzokoerraldoia